خراسان

خراسان در فارسی پیشین به معنی خاور زمین است و از دو واژه خور به معنای آفتاب و آسان یعنی طلوع کننده گرفته شده است که  به معنای محل بر آمدن خورشید می باشد. این سرزمین با وسعت به مراتب وسیع تر از آنچه اکنون در منظر دید گردشگران ، توریستها و مردمان ساکن در این منطقه قرار دارد، منطقه ای پهناور در شمال شرق ايران بوده است.

سرزمینی با بافتی خشن که در بر گیرنده کوهها ، دشتها و کویرهای وسیع و منحصر به فرد و ستودنی بوده است. و نکته قابل توجه آنکه این بافت به ظاهر سخت و خشن بر نحوه زندگی و حتی خلق و خوی مردمان ساکن در این منطقه در مقایسه با مناطق مجاور تاثیر گذاشته بود.

تا جایی که استرابون جغرافیا نگار بزرگ یونانی در وصف این منطقه چنین می نگارد: "عوامل نامطلوب و خشن طبیعی این استان (خراسان) با جایگاه و زندگی پر تجمل پادشاهان هخامنشی ناسازگار بود و هرگاه که گذرشان به خراسان می افتاد میکوشیدند تا هر چه زودتر سرزمین پارت ها را پشت سر بگذراند اما همین عوامل نامساعد طبیعی ، پارت ها را یعنی مردمان هند و اروپای ساکن این مناطق را مردمانی سخت کوش ، بردبار و دلیر گردانید و این ویژگیهای اخلاقی نام آنها را پرآوازه ساخت.

اما سرزمینی که متأسفانه زمانی از دریای خزر تا سمرقند ، بخارا ، هندوکش و پامیر ادامه داشت و خاک وسیعی از ترکمنستان امروزی ، افغانستان ، پاکستان و هند را دربرداشت در گذر زمان به خراسانی کنونی تبدیل گشت .

خراسان بزرگ بعنوان بزرگ ترین ایالت ایران محسوب می گشت اما اخیرا این استان پهناور به سه قسمت خراسان شمالی ، خراسان رضوی و خراسان جنوبی تقسیم شد. هرچند که ساکنان این خطه همچنان این سرزمین را به اسم خراسان بزرگ می شناسند . خراسان بزرگ با پهنه ای حدود 302766 کیلومتر مربع در شمال شرق ایران در 30 درجه و 31 درجه تا 38 درجه و 17 دقیقه پهنای شمالی و 55 درجه و 23 دقیقه تا61 درجه و 17 دقیقه درازای شرقی نسبت به نیمروز گرینویچ قرار دارد .

این استان از سوی شمال و شمال شرقی به جمهوری ترکمنستان و از شرق با جمهوری اسلامی افغانستان و جنوب با استانهای سیستان و بلوچستان و کرمان و از غرب با استانهای یزد و سمنان و گلستان محدود است .

نژادهای مقیم در این منطقه جغرافیایی فارس ، کرد ، ترک ، عرب و بلوچ میباشند.

از مهمترین شهرهای این استان میتوان به بجنورد واقع در خراسان شمالی مشهد ، نیشابور و سبزوار در خراسان رضوی و بیرجند و نهبندان در خراسان جنوبی و طبس که از جمله شهرهای کویری و در عین حال دارای مناطق توریستی میباشد ، اشاره کرد. طبس در جنوب غربی این استان و در شمال غربی استان یزد میباشد که از حیث نوع آب و هوا نیز شرایط ویژه ای را دارا میباشد.

ارتفاعات خراسان بزرگ  به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم می شود که بلندیهای شمالی آن دنباله کوههای البزر است که رشته شمالی تر آن هزار مسجد نام دارد با ارتفاعی بیش از 3000 متر با دره ها و ستیغ های بکر و دست نخورده که زیستگاه حیات وحش منحصر بفرد شمال شرق ایران است مانند قوچ اوریال – کل پاکوتاه و پلنگ که میتوان گفت بزرگترین پلنگ دنیا محسوب می شود و بزرگ ترین جنگل ارس ایران در دره های سیستان و آبریزهای شمالی قله هزارمسجد می باشد. دومین رشته کوه شمالی این استان بینالود نام دارد با طولی قریب به 360 کیلومتر با قللی چون آلاداغ ، سالوک ، شاه جهان ، بینالود ، شیر باد و .... که بلند ترین ستیغ آن در آخرین برآورد در حدود 3350 متر به ثبت رسیده است .

کوههای جنوبی این استان بطور پراکنده قرار دارند که از مهمترین آنها میتوان به ملکوه  اشاره کرد که با دیواره زیبایش  به عروس کوههای خراسان مشهور است و بزد و دیهوک .

نکته دیگری که توجه شما را به آن جلب می کنیم آنست که در تقسیم بندی کوه ها در ایران از نظر مدت زمان صعود به سه دسته تقسیم میگردند:

1- قلل بالای 4500 متر که بیش از دو روز زمان میبرد.

2 – قلل 3500 تا 4500 متر که بیش از یک روز زمان میبرد

3-قلل زیر 3500 متر که در یک روز قابل صعود می باشند که البته قلل خراسان از این قائده مستثنی هستند و بیش از یک روز زمان برای صعود احتیاج دارند .